Khi một đứa trẻ chạy đến bên cha mẹ với đôi mắt lấp lánh và hào hứng khoe: "Mẹ ơi, con vừa nghĩ ra chuyện một bạn bánh mì biết bay lên trời để cứu mặt trăng!", phản ứng đầu tiên của người lớn sẽ quyết định toàn bộ tương lai sáng tạo của đứa trẻ ấy. Nếu cha mẹ cười xòa bảo: "Vớ vẩn quá, bánh mì sao bay được!", cánh cửa tưởng tượng của con sẽ lập tức khép chặt lại. Nhưng nếu cha mẹ hào hứng hỏi tiếp: "Ôi tuyệt quá, thế bạn bánh mì dùng cánh bằng bơ hay bằng phô-mai để bay lên thế con?", một thế giới văn chương diệu kỳ sẽ bừng nở.
Dưới đây là những bí quyết cốt lõi giúp cha mẹ trở thành người bạn đồng hành truyền cảm hứng nhất của con trên hành trình viết lách tại nhà.
1. Ba nguyên tắc vàng: Lắng nghe không phán xét
Nguyên tắc 1: Chấp nhận mọi quy luật trong thế giới của con
Trong thế giới sáng tác của trẻ nhỏ, khủng long có thể uống trà đàm đạo với người ngoài hành tinh, và cá voi có thể bơi lội giữa những đám mây. Đừng bao giờ áp đặt các quy luật vật lý của thế giới thực tế để bẻ gãy câu chuyện của con. Sự phi lý ngây ngô chính là mảnh đất màu mỡ nhất của tư duy đột phá.
Nguyên tắc 2: Tách biệt khâu "Sáng tạo ý tưởng" và khâu "Biên tập lỗi"
Khi con đang say sưa viết nháp, tuyệt đối không đứng kè kè bên cạnh soi từng lỗi chính tả hay bắt con gạch đi viết lại vì chữ xấu. Việc bị ngắt quãng liên tục sẽ làm tiêu tan hoàn toàn cảm hứng của não phải. Hãy để con viết tự do cho hết mạch truyện, việc sửa lỗi sẽ dành riêng cho một buổi "biên tập viên nhí" vào ngày hôm sau.
Nguyên tắc 3: Khen ngợi chi tiết độc đáo thay vì khen chung chung
Thay vì nói một câu sáo rỗng: "Con viết hay lắm", hãy chỉ ra chính xác chi tiết làm cha mẹ bất ngờ: "Mẹ rất thích đoạn con miêu tả tiếng thở dài của bạn gấu bông nghe như tiếng gió thổi qua khe cửa, đoạn đó làm mẹ xúc động thực sự!". Lời khen cụ thể sẽ định hướng cho con phát huy thế mạnh ngôn từ của mình.
2. Hướng dẫn tự làm và đóng cuốn sách mini thủ công cùng con
Tự tay cầm trên tay một cuốn sách có bìa cứng, gáy khâu chỉ sẽ mang lại cho con cảm giác như một tác giả thực thụ:
Chuẩn bị
- 4–6 tờ giấy A4 trắng dày (loại định lượng 100gsm–120gsm).
- 1 tờ bìa màu cứng làm bìa ngoài.
- Kim khâu len đầu tù và một đoạn chỉ màu sáp dày.
- Thước kẻ và dùi đục lỗ mini.
Các bước thực hiện
- Gấp ruột sách: Gấp đôi các tờ giấy A4 lại với nhau tạo thành một tập sách khổ A5 gồm 16–24 trang.
- Đục lỗ gáy sách: Dùng thước đo và lấy dấu 3 điểm trên đường sống lưng của tập sách (cách đều nhau 5cm). Dùng dùi đục nhẹ 3 lỗ xuyên qua tất cả các lớp giấy.
- Khâu chỉ: Hướng dẫn con luồn kim từ lỗ giữa ra ngoài, luồn qua lỗ trên, vòng xuống lỗ dưới và thắt nút chặt chẽ ở giữa.
- Trang trí bìa: Dán tờ bìa màu cứng bên ngoài, để con tự do vẽ tranh trang bìa và viết lời đề tặng: "Kính tặng Bố Mẹ – những độc giả đầu tiên của con".
3. Câu hỏi thường gặp từ phụ huynh
Nếu con viết được vài trang rồi chán bỏ dở thì phải làm sao?
Đừng ép buộc hay trách mắng con. Hãy nhẹ nhàng cất cuốn sổ ấy vào ngăn kéo. Vài tuần sau, trong một buổi tối rảnh rỗi, cha mẹ có thể mở ra đọc lại và gợi ý: "Mẹ vẫn tò mò không biết bạn rùa dũng cảm sau khi lạc vào hang đá thì đi tiếp thế nào nhỉ?". Sự tò mò chân thành của cha mẹ sẽ kích hoạt lại ngọn lửa muốn kể chuyện của con.
Có nên đăng truyện của con lên mạng xã hội không?
Hãy hỏi ý kiến của con trước! Nếu con đồng ý, cha mẹ có thể chụp ảnh cuốn sách mini hoặc gõ lại vài đoạn truyện ngắn để chia sẻ cùng người thân, bạn bè. Những lời động viên chân thành từ ông bà, cô chú sẽ là nguồn khích lệ tinh thần vô cùng to lớn cho tác giả nhí.
Lời kết
Đồng hành cùng con sáng tác truyện không chỉ giúp con phát triển ngôn ngữ, mà còn là cơ hội quý giá nhất để cha mẹ thấu hiểu tâm tư, nỗi sợ hãi và những ước mơ sâu kín nhất của con. Hãy trân trọng từng trang viết tuổi thơ của con, vì đó là những kỷ niệm ấm áp nhất sẽ theo con suốt cuộc đời.
