Để một đứa trẻ có thể tự tin cất lên câu ca vọng cổ ngọt ngào, không phải chỉ dựa vào năng khiếu bẩm sinh mà là kết quả của việc rèn luyện đúng phương pháp và sự động viên bền bỉ từ gia đình. Khi ở nhà, cha mẹ hoàn toàn có thể trở thành người bạn đồng hành đắc lực của con qua những bài tập luyện giọng giản dị nhưng mang lại hiệu quả vượt bậc.
Dưới đây là những kinh nghiệm thực tế được các nghệ sĩ Cải lương gạo cội chia sẻ giúp cha mẹ hỗ trợ con rèn luyện giọng hát truyền cảm tại nhà.
1. Bài tập "Ngáp ngủ" mở rộng vòm họng trên
Khuyết điểm phổ biến của trẻ em khi mới học hát Cải lương là bị "nghẹt mũi" hoặc "hát bằng cổ họng", khiến âm thanh phát ra bí bách và nhanh mệt dây thanh.
- Cách thực hiện: Cho bé đứng thẳng, thả lỏng quai hàm và làm động tác ngáp ngủ thật tự nhiên. Hãy để ý xem phần vòm họng mềm phía sau có nâng cao lên không.
- Thực hành phát âm: Khi vòm họng đang mở rộng ở trạng thái ngáp, nhắc con phát âm các nguyên âm mở: "A... O... U..." thật tròn trịa và vang rền.
- Lợi ích: Bài tập này giúp mở rộng khoang cộng hưởng tự nhiên trong vòm miệng, giúp giọng hát của con vang sáng và không bị khàn cổ sau khi tập.
2. Trò chơi "Tiếng còi tàu ngân dài" rèn hơi thở cơ hoành
Để hát được những câu vọng cổ dài hơi mà không bị hụt hơi ở cuối câu, trẻ cần có một cơ hoành vững chắc.
- Cách chơi: Đố con hít một hơi thật sâu phình bụng ra, sau đó phát ra tiếng còi tàu: "Tuuuu... tuuuu..." thật đều đặn và đếm thời gian bằng đồng hồ bấm giờ.
- Mục tiêu từng tuần: Ban đầu bé có thể ngân được 8 giây, sau đó tăng dần lên 12 giây rồi 15 giây.
- Nguyên tắc an toàn: Nhắc con không gồng cứng ngực hay rụt vai khi hít thở; toàn bộ cơ thể từ vai trở lên phải hoàn toàn thư giãn.
3. Mẹo giúp con bắt chuẩn nhịp đàn kìm không bị "rớt nhịp"
Bắt nhịp là trở ngại lớn nhất của người mới học đờn ca tài tử và Cải lương. Trẻ thường có xu hướng hát quá vội hoặc quá chậm so với tiếng đàn.
- Nghe bản thu đệm đờn kìm chậm: Tìm các bản hòa âm đờn kìm ở tốc độ chậm (tempo 60-70) trên YouTube cho con nghe quen tai.
- Quy tắc gõ nhịp ngón chân: Dạy con thói quen nhịp nhẹ đầu ngón chân cái trong giày theo tiếng đàn; khi đến nốt gõ chính của câu hát, dậm mạnh hơn một chút để báo hiệu thời điểm cất giọng.
- Khích lệ khi con hát sai nhịp: Nếu con lỡ hát sớm hay muộn hơn nhịp đàn, cha mẹ hãy cười vui và nói: "Không sao, con cứ nghe thêm một câu đàn nữa rồi mình vào lại nhé!". Đừng bao giờ cau mày hay chê trách làm con sợ hãi.
4. Chế độ dinh dưỡng bảo vệ thanh đới của con
Dây thanh quản của trẻ nhỏ rất non nớt, cha mẹ cần lưu ý chăm sóc sức khỏe hầu họng cho con:
- Uống nước ấm đủ lượng: Cho con uống nước ấm đều đặn trong ngày, đặc biệt là trước và sau các buổi tập hát.
- Hạn chế đồ uống đá lạnh và nước ngọt có gas: Tránh cho con uống nước đá lạnh buốt ngay sau giờ tập múa vì sự thay đổi nhiệt độ đột ngột dễ làm co thắt dây thanh đới.
- Súc họng nước muối sinh lý: Tập cho con thói quen súc họng nhẹ nhàng bằng nước muối ấm mỗi tối trước khi đi ngủ để làm sạch niêm mạc họng.
[!TIP] Lời khuyên đồng hành cho cha mẹ Giọng hát đẹp nhất của một đứa trẻ chính là giọng hát cất lên từ sự hồn nhiên và niềm vui sướng thuần khiết. Hãy lắng nghe con với ánh mắt lấp lánh tự hào, bởi tình yêu của cha mẹ chính là bệ phóng vững chắc nhất cho tài năng của con bay xa.
