Một người chỉ huy dàn nhạc xuất chúng không chỉ sở hữu đôi bàn tay khéo léo vẽ nên các sơ đồ nhịp phách hình học trên không trung, mà quan trọng hơn cả là phải có một đôi tai 'biết bóc tách từng tầng âm thanh' và một khí chất đĩnh đạc, tự tin, giàu lòng thấu cảm. Những phẩm chất lãnh đạo kiệt xuất này hoàn toàn không phải do bẩm sinh mà có thể được rèn luyện, bồi đắp từng ngày ngay trong các hoạt động sinh hoạt gia đình.
Dưới đây là cẩm nang các phương pháp và trò chơi tương tác thú vị cha mẹ có thể áp dụng để giúp con phát triển năng lực của một nhà chỉ huy nhí tài ba.
1. Trò chơi 'Bóc tách lớp bánh âm thanh' tại phòng khách
Khi cả gia đình cùng thư giãn nghe một bản nhạc quen thuộc trên loa, thay vì chỉ lắng nghe giai điệu ca từ thông thường, cha mẹ hãy rủ con tham gia trò chơi lắng nghe đa tầng:
- Vòng 1 (Săn lùng tiếng Trống): Nhờ con chỉ ra tiếng trống bass 'bùm' đập ở đâu, tiếng chũm chọe 'xèng' vang lên lúc nào, nhịp điệu nhanh hay chậm.
- Vòng 2 (Bắt tiếng Bass trầm): Thử thách con hát theo đường đi của bè trầm (tiếng đàn contrabass hoặc bass điện) — đây là bè nhạc nền tảng nâng đỡ cả bài hát.
- Vòng 3 (Đếm số nhạc cụ hòa tấu): Đố con nhận ra trong đoạn điệp khúc cao trào có bao nhiêu loại nhạc cụ đang cùng cất tiếng (piano, dàn dây vĩ cầm, kèn đồng, sáo gỗ...).
- Tác dụng vượt trội: Trò chơi này rèn luyện cho não bộ của trẻ khả năng phân chia sự chú ý đa kênh — nền tảng cốt lõi giúp người chỉ huy theo dõi cùng lúc hàng chục nhạc công trong dàn nhạc.
2. Trò chơi 'Cả nhà là một dàn nhạc măng non'
Biến phòng khách thành một phòng hòa nhạc thu nhỏ đầy ắp tiếng cười với con là Nhạc trưởng cầm trịch duy nhất:
- Phân vai âm thanh:
- Bố đóng vai tiếng trống dồn dập: 'Bùm - Chát - Bùm - Chát'.
- Mẹ đóng vai tiếng chuông ngân nga: 'Keng - Keng - Keng'.
- Em nhỏ đóng vai tiếng chim líu lo: 'Chíp - Chíp - Chíp'.
- Quy tắc hiệu lệnh của con:
- Con dùng đũa baton chỉ vào ai thì người đó mới được phát ra tiếng.
- Con giơ tay cao và ngửa lòng bàn tay: cả nhà phải hát to vang dội (Crescendo).
- Con hạ tay thấp và úp lòng bàn tay: cả nhà phải hát thì thầm êm ái (Diminuendo).
- Con nắm chặt tay lại dứt khoát: tất cả lập tức im lặng hoàn toàn (Cut-off).
- Ý nghĩa giáo dục: Con trải nghiệm cảm giác điều phối tập thể trong bầu không khí vui vẻ, học cách chịu trách nhiệm với từng hiệu lệnh của mình và thấu hiểu cảm giác của người làm việc nhóm.
3. Rèn luyện phong thái đĩnh đạc và bản lĩnh tự tin mỗi ngày
- Dáng đứng tự tin trước gương: Hướng dẫn con mỗi sáng đứng trước gương thẳng lưng, hai vai mở rộng tự nhiên, cằm nâng cao và mỉm cười rạng rỡ. Dáng đứng đĩnh đạc sẽ tự động gửi tín hiệu tích cực lên não bộ giúp con cảm thấy mạnh mẽ.
- Giao tiếp bằng ánh mắt chân thành: Nhắc nhở con thói quen nhìn thẳng vào mắt người đối diện khi trò chuyện. Ánh mắt ấm áp, biết lắng nghe chính là vũ khí truyền cảm hứng mạnh mẽ nhất của người thủ lĩnh.
- Bình tĩnh trước mọi sai sót: Dạy con rằng khi bạn diễn hoặc chính con làm sai nhịp, một người chỉ huy giỏi không bao giờ cáu gắt hay hoảng loạn; họ mỉm cười, hít một hơi sâu và ra hiệu cho cả đội cùng bắt đầu lại từ đầu.
