Trong giới võ thuật dân tộc Việt Nam có câu khẩu quyết ngàn đời truyền lại: "Luyện võ bất luyện tấn, đáo lão nhất trường không" (Học võ mà không rèn chân tấn thì đến già cũng như công cốc).
Chân trụ vững vàng giống như chiếc rễ cọc bám sâu vào lòng đất của cây cổ thụ. Dù tay có múa đẹp đến đâu nhưng chân trụ run rẩy, lỏng lẻo thì chỉ cần một cơn gió nhẹ cũng có thể làm ngã gục. Đối với trẻ nhỏ, việc luyện tập các thế tấn nhập môn chính là chìa khóa vàng giúp đôi chân rắn rỏi, cột sống thẳng tắp và rèn luyện ý chí vượt khó phi thường.
1. Ba thế tấn nền tảng nhập môn cho trẻ nhỏ
1. Trung bình tấn (Mã bộ – Cưỡi ngựa)
- Tư thế: Hai bàn chân mở rộng hơn vai khoảng 1.5 lần, hai bàn chân đặt song song hướng về phía trước. Khụy hai đầu gối xuống sao cho đùi gần như song song với mặt đất, lưng giữ thẳng đứng, hai tay nắm chặt thu về ngang hông.
- Tác dụng: Đây là "vua của các thế tấn". Đứng trung bình tấn giúp phát triển toàn diện nhóm cơ tứ đầu đùi, mở rộng khớp háng và hạ thấp trọng tâm cơ thể.
- Cách áp dụng cho trẻ: Ban đầu chỉ cần cho bé đứng 15–20 giây, sau đó nâng dần lên 45 giây đến 1 phút kết hợp với các động tác đấm thẳng (đấm hỏa hổ).
2. Đinh tấn (Cung tiễn bộ – Giương cung bắn tên)
- Tư thế: Một chân bước dài về phía trước khuỵu gối (chân trước gập 90 độ, đầu gối không vượt quá mũi bàn chân), chân sau đạp thẳng gót chạm đất, dồn 70% trọng lượng vào chân trước.
- Tác dụng: Rèn luyện lực đẩy bứt phá của chân sau và sự vững chãi của chân trước khi phát đòn tấn công hoặc ngăn cản đòn đánh của đối phương.
3. Trảo mã tấn (Hư bộ – Chân mèo rình mồi)
- Tư thế: Dồn 90% trọng lượng vào chân sau hơi khuỵu, chân trước thu nhẹ về, chỉ chạm đất bằng ức mũi bàn chân giống như móng vuốt mèo chuẩn bị vồ.
- Tác dụng: Thế tấn này rèn luyện cho trẻ sự linh hoạt tuyệt đối. Bé có thể dễ dàng tung chân trước lên đá cước phản công hoặc rút lui né tránh đòn đánh trong chớp mắt mà không bị mất đà.
2. Bài quyền nhập môn đầu tiên của bé: Căn bản công pháp
Khi mới vào võ đường, bé sẽ chưa vội học những bài quyền dài phức tạp như Hùng Kê Quyền hay Lão Mai Quyền. Thay vào đó, bé sẽ được làm quen với bài Căn bản công pháp gồm các tổ hợp đòn cước đơn giản:
- Ngũ bộ quyền: Sự phối hợp chuyển đổi liên hoàn giữa 5 thế tấn: Trung bình tấn -> Đinh tấn -> Trảo mã tấn -> Tọa tấn (ngồi xếp chân) -> Xà tấn (luồn chân).
- Bộ tay căn bản: Đấm thẳng (Thôi sơn), Đấm vòng (Bạt sơn), Xỉa tay (Chưởng pháp) và Đỡ gạt trên dưới.
- Bộ chân căn bản: Đá thẳng mu bàn chân (Chính thích), Đá tạt má trong và Đá quét thấp.
Sự kết hợp nhịp nhàng giữa tay, chân, mắt nhìn và hơi thở giúp trẻ phát triển sự đồng bộ tối đa giữa bán cầu não trái và não phải.
3. Cách cha mẹ hỗ trợ con tập tấn an toàn tại nhà
- Kiểm tra đầu gối của con: Khi con đứng Trung bình tấn hoặc Đinh tấn, hãy nhìn từ trên xuống: Đầu gối không được chụm vào trong (chữ X) mà phải mở rộng theo hướng mũi chân để bảo vệ dây chằng khớp gối.
- Không ép con đứng tấn quá lâu: Cơ bắp của trẻ tiểu học đang phát triển. Đứng tấn quá sức có thể làm bé bị căng cơ hoặc chán nản. Hãy biến việc đứng tấn thành trò chơi thách đấu vui vẻ: "Hôm nay hai bố con cùng thi xem ai đứng vững hết bài hát thiếu nhi này nhé!".
- Bổ sung đủ nước và khoáng chất: Cho con uống đủ nước ấm trước và sau buổi tập để cơ bắp phục hồi nhanh chóng.
Hộp quan sát 6 tuần đầu học tấn pháp của trẻ
[!NOTE] Nhật ký quan sát thể lực của con:
- Tuần 1–2: Bé có kêu mỏi bắp đùi không? Động viên con rằng cơ thể đang mạnh mẽ lên từng ngày.
- Tuần 3–4: Thử đẩy nhẹ vào vai con khi con đang đứng thế tấn: Con có giữ được thăng bằng vững chắc mà không bị lảo đảo ngã về sau không?
- Tuần 5–6: Quan sát khi con biểu diễn bài quyền nhập môn trước cả nhà: Động tác của con có dứt khoát, ánh mắt có tập trung nhìn theo hướng đòn đánh không?
