Tiền tiêu vặt (Allowance) không phải là tiền "cho con tiêu xài hoang phí", mà là công cụ học tập tài chính quan trọng nhất trong gia đình. Giống như việc con không thể học bơi nếu không được xuống nước, một đứa trẻ không thể học cách quản lý tiền nếu trong tay chưa từng được thực sự sở hữu và tự quyết định một đồng tiền nào.
Tuy nhiên, cho tiền tiêu vặt thế nào để con không sinh thói ỷ lại, không bị cám dỗ bởi đồ ăn vặt độc hại và học được tính tự lập? Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước cho các bậc cha mẹ.
1. Công thức tính định mức tiền tiêu vặt hợp lý theo độ tuổi
Mức tiền tiêu vặt nên tỷ lệ thuận với độ tuổi và trách nhiệm chi tiêu mà trẻ phải tự gánh vác:
Công thức tham khảo tại các thành phố Việt Nam:
$$ ext{Số tiền mỗi tuần} = ext{Số tuổi của con} imes (3.000 ext{đ} - 5.000 ext{đ})$$
- Bé 7 tuổi (Lớp 1–2): Khoảng 20.000đ – 35.000đ / tuần. Mục đích chủ yếu là làm quen với việc cầm tiền, mua chiếc bút chì gãy hay hộp sữa chua.
- Bé 9 tuổi (Lớp 3–4): Khoảng 35.000đ – 50.000đ / tuần. Con bắt đầu tự lo tiền mua đồ dùng học tập nhỏ và tích lũy tiền mua sách.
- Bé 11 tuổi (Lớp 5–6): Khoảng 50.000đ – 70.000đ / tuần. Con tự quản lý tiền ăn sáng nhẹ hoặc tiền nạp vé xe buýt.
2. Bốn nguyên tắc 'sắt đá' khi cấp tiền tiêu vặt
- Cấp tiền cố định vào một ngày duy nhất trong tuần: Ví dụ sáng thứ Hai hàng tuần. Tuyệt đối không đưa lắt nhắt mỗi ngày một ít vì như vậy trẻ sẽ không bao giờ học được kỹ năng lên kế hoạch ngân sách cho cả tuần.
- Quyền tự quyết đi kèm trách nhiệm: Khi đã giao tiền vào tay con, hãy tôn trọng quyền quyết định của con. Trừ những thứ nguy hiểm hoặc vi phạm đạo đức, cha mẹ không can thiệp việc con mua một món đồ chơi nhỏ mà bạn cho là "vô bổ".
- Tuyệt đối KHÔNG cấp thêm khi con tiêu hết sớm: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Nếu thứ Tư con đã tiêu sạch tiền của cả tuần, con buộc phải nhịn ăn vặt đến hết Chủ nhật. Cảm giác "cháy túi" trong an toàn này sẽ dạy cho con bài học quản lý ngân sách đắt giá nhất.
- Không gắn tiền tiêu vặt với điểm số học tập: Học tập là nghĩa vụ của con để phát triển bản thân. Nếu dùng tiền mua điểm số, con sẽ hình thành tâm lý học vì tiền và mất đi động lực tự thân học hỏi.
3. Tạo dựng thói quen ghi chép sổ thu chi cá nhân
Hãy tặng con một cuốn sổ nhỏ xinh xắn và hướng dẫn con kẻ 4 cột đơn giản:
| Ngày | Nội dung thu / chi | Số tiền (+/-) | Số dư còn lại |
|---|---|---|---|
| 02/10 | Mẹ cấp tiền tiêu vặt tuần này | +30.000đ | 30.000đ |
| 03/10 | Mua 1 chiếc bút chì 2B | -5.000đ | 25.000đ |
| 05/10 | Cho vào hũ Tiết kiệm mua sách | -15.000đ | 10.000đ |
| 07/10 | Mua que kem cùng bạn Nam | -10.000đ | 0đ |
Cuối mỗi tuần, hãy dành 5 phút ngồi lại cùng con, cùng xem lại cuốn sổ và khen ngợi con nếu con giữ đúng kế hoạch. Thói quen ghi chép tài chính này sẽ theo con suốt cuộc đời, giúp con luôn kiểm soát được dòng tiền cá nhân khi trưởng thành.
[!TIP] Bí quyết tạo động lực tiết kiệm: Lãi suất của Bố Mẹ Để khuyến khích con bỏ tiền vào hũ Tiết kiệm dài hạn, hãy đóng vai một "ngân hàng hào phóng": Mỗi tháng, cứ mỗi 10.000đ con còn giữ được trong hũ Tiết kiệm, bố mẹ sẽ thưởng thêm 1.000đ (lãi suất 10%). Con sẽ kinh ngạc và thích thú vô cùng khi thấy "tiền có thể tự đẻ ra tiền"!



