Cường độ âm thanh (Dynamics) là yếu tố mang lại linh hồn và cảm xúc cho bất kỳ tác phẩm âm nhạc nào: lúc thì thầm dịu dàng như lời ru (Piano), lúc bùng nổ mạnh mẽ như sấm sét (Forte). Với một cặp trứng xúc xắc hạt đậu (Homemade Maracas / Shakers) tự chế trong 5 phút, cha mẹ có thể mang đến cho con một tiết học cảm thụ sắc thái âm thanh vô cùng trực quan và hấp dẫn.
1. Cách làm nhạc cụ xúc xắc trong 5 phút
- Độ tuổi phù hợp: 2 – 7 tuổi.
- Nguyên liệu tận dụng:
- 2 – 3 chiếc chai nhựa rỗng loại nhỏ (chai sữa chua uống hoặc chai nước suối 250ml) hoặc vỏ trứng đồ chơi nhựa.
- Các loại hạt có kích thước khác nhau:
- Hạt gạo trắng: Tạo âm thanh xào xạc thanh mảnh, êm dịu.
- Hạt đậu đen / đậu đỏ: Tạo âm thanh giòn giã, vang vừa phải.
- Hạt ngô khô hoặc sỏi nhỏ: Tạo âm thanh đanh chắc, mạnh mẽ.
- Băng dính màu dán chặt nắp chai để đảm bảo an toàn tuyệt đối, tránh hạt rơi vãi ra ngoài.
2. Hoạt động 1: Trò chơi "Cơn Mưa Rào Rì Rầm"
Đây là bài tập kinh điển giúp trẻ cảm nhận sự chuyển tiếp mượt mà từ nhỏ đến to (Crescendo) và từ to về nhỏ (Decrescendo):
- Giai đoạn 1: Mưa phùn mùa xuân (Rất khẽ – Pianissimo):
- Cha mẹ thì thầm: "Mưa phùn bắt đầu rơi tí tách rồi con ơi...".
- Bé cầm chai xúc xắc hạt gạo, chỉ lắc nhẹ các đầu ngón tay để hạt lăn chầm chậm trong chai, tạo âm thanh rì rào êm êm.
- Giai đoạn 2: Cơn mưa rào mùa hạ (To dần – Crescendo):
- Cha mẹ nâng cao giọng: "Mây đen kéo đến, mưa rào đổ xuống rồi!".
- Bé dùng cả cổ tay lắc mạnh hơn, nhịp điệu dồn dập hơn.
- Giai đoạn 3: Giông bão sấm chớp (Cực to – Fortissimo):
- Cả hai tay giơ cao xúc xắc ngô hạt, lắc mạnh hết sức theo nhịp bước chân nện sàn.
- Giai đoạn 4: Mưa tạnh, cầu vồng hiện ra (Nhỏ dần – Decrescendo):
- Hạ thấp tay dần dần, lắc nhẹ từng tiếng rời rạc... rồi dừng hẳn trong im lặng hoàn toàn.
3. Hoạt động 2: Trò chơi "Bàn Tay Nhạc Trưởng"
Trò chơi này rèn luyện sự quan sát thị giác và phản xạ điều khiển lực tay của trẻ:
- Cha mẹ đóng vai Nhạc trưởng đứng đối diện bé.
- Quy tắc ký hiệu bàn tay:
- Khi hai lòng bàn tay của nhạc trưởng mở rộng sang hai bên: Bé phải lắc xúc xắc thật to.
- Khi hai lòng bàn tay khép dần lại sát nhau: Bé phải lắc xúc xắc nhỏ dần lại.
- Khi nhạc trưởng nắm chặt bàn tay lại thành nắm đấm: Bé lập tức dừng lắc ngay lập tức.
- Sau 3 vòng chơi, đổi vai để bé làm nhạc trưởng chỉ huy cha mẹ. Trẻ sẽ vô cùng hào hứng khi được kiểm soát âm lượng của người lớn thông qua cử chỉ bàn tay của mình.
4. Giá trị phát triển kỹ năng
- Luyện độ dẻo và kiểm soát lực cơ cổ tay: Để tạo ra tiếng xúc xắc đều đặn không bị ngắt quãng, cổ tay của bé phải thả lỏng và có độ đàn hồi linh hoạt. Đây là tiền đề cơ học trực tiếp cho việc cầm bút viết chữ sau này cũng như kỹ thuật rải ngón trên đàn Ukulele hoặc gõ trống.
- Cảm nhận sắc thái biểu cảm âm nhạc: Trẻ hiểu rằng âm nhạc không phải lúc nào cũng cần ồn ào; những khoảng lặng và nốt nhạc nhẹ nhàng cũng có sức mạnh biểu cảm sâu sắc không kém.
5. Lưu ý an toàn
- Luôn kiểm tra kỹ nắp chai và quấn nhiều vòng băng dính chắc chắn để trẻ nhỏ không mở nắp nuốt phải hạt đậu.
- Dặn bé không lắc xúc xắc sát sát bên tai của bạn bè hoặc người lớn để bảo vệ màng nhĩ.
